QUYẾT ĐỊNH 03/2025/QĐST-HNGĐ — Chấm dứt nuôi con nuôi, tất cả 4 bên đồng ý — Áp dụng Án lệ 61/2023/AL
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG, TỈNH HẢI DƯƠNG
BẢN ÁN 03/2025/QĐST-HNGĐ NGÀY 30/06/2025 VỀ YÊU CẦU CHẤM DỨT VIỆC NUÔI CON NUÔI
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG, TỈNH HẢI DƯƠNG BẢN ÁN 03/2025/QĐST-HNGĐ NGÀY 30/06/2025 VỀ YÊU CẦU CHẤM DỨT VIỆC NUÔI CON NUÔI Tòa án nhân dân thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương | 30/06/2025 Năm 2018, anh NVA và chị NTA nhận cháu NVC (sinh 11/9/2014, con đẻ của chị NTB và anh NVB) làm con nuôi. UBND phường Hải Tân, TP. Hải Dương cấp Giấy chứng nhận nuôi con nuôi số 01 ngày 19/11/2018.
Nay cháu NVC có nguyện vọng về ở với bố mẹ đẻ. Bố mẹ nuôi (anh NVA, chị NTA) đồng ý. Bố mẹ đẻ (chị NTB, anh NVB) đồng ý. Cả 4 bên đều tự nguyện.
[1] Thẩm quyền: Khoản 5 Điều 29 BLTTDS; điểm b khoản 2 Điều 35, điểm l khoản 2 Điều 39 BLTTDS — TAND TP. Hải Dương có thẩm quyền.
[2] Nội dung: "Cháu NVC có nguyện vọng về ở với bố mẹ đẻ, được bố mẹ nuôi là anh NVA, chị NTA và bố mẹ đẻ của cháu NVC là chị NTB, anh NVB đồng ý. Vì vậy anh NVA và chị NTA làm đơn đề nghị Tòa án chấm dứt việc nuôi con nuôi là tự nguyện; phù hợp với quy định tại Điều 78 của Luật Hôn nhân và gia đình, Điều 25 của Luật Nuôi con nuôi và phù hợp với Án lệ số 61 được Chánh án TAND Tối cao công bố theo Quyết định số 39/QĐ-CA ngày 24/02/2023." Căn cứ khoản 5 Điều 29, điểm b khoản 2 Điều 35, điểm l khoản 2 Điều 39, Điều 149, 367, 371, 372 BLTTDS; Điều 78 Luật HNGĐ; Điều 25 Luật Nuôi con nuôi; Án lệ 61/2023/AL:
Q1: Bố mẹ nuôi chủ động làm đơn chấm dứt nuôi con nuôi — có được không? A: Có, theo Điều 26 khoản 1 Luật Nuôi con nuôi 2010, Tòa án giải quyết yêu cầu chấm dứt nuôi con nuôi khi có đơn yêu cầu của cha mẹ nuôi (hoặc con nuôi đã thành niên, hoặc cha mẹ đẻ trong một số trường hợp). Đơn của bố mẹ nuôi là hợp lệ.
Q2: Con nuôi còn nhỏ (chưa thành niên) — nguyện vọng của con có đủ điều kiện không? A: Con chưa thành niên không tự mình làm đơn, nhưng nguyện vọng của con (muốn về ở với bố mẹ đẻ) được ghi nhận. Điều kiện chủ yếu là: (1) Bố mẹ nuôi đồng ý; (2) Bố mẹ đẻ đồng ý; (3) Mọi bên tự nguyện, phù hợp lợi ích của con. Tòa án xem xét nguyện vọng của con như một yếu tố trong đánh giá toàn diện.
Q3: Thủ tục chấm dứt nuôi con nuôi tại Tòa án như thế nào? A: (1) Nộp đơn yêu cầu tại TAND cấp huyện nơi con nuôi cư trú (điểm b khoản 2 Điều 35 BLTTDS); (2) Tòa mở phiên họp (việc dân sự, không phải phiên tòa); (3) Tòa ra quyết định; (4) Sau khi quyết định có hiệu lực, các bên đến UBND nơi đã cấp giấy chứng nhận nuôi con nuôi để ghi chú chấm dứt.
Q4: Sau khi chấm dứt nuôi con nuôi, con có thể mang tên gốc không? A: Có. Sau khi quan hệ nuôi con nuôi chấm dứt, cha mẹ đẻ (hoặc bản thân con khi đủ tuổi) có thể yêu cầu thay đổi họ, chữ đệm và tên của con về tên gốc trước khi nhận nuôi, theo Điều 27 khoản 4 Luật Nuôi con nuôi 2010. 💡 KINH NGHIỆM HÀNH NGHỀ Bản án trên là một trong nhiều tình huống ly hôn thực tế mà Luật sư Lê Ngọc Nam đã tham gia bảo vệ khách hàng. Để hiểu toàn diện về thủ tục, hồ sơ và chi phí ly hôn tại TP.HCM, mời bạn đọc cẩm nang chi tiết: Luật sư ly hôn tại TP.HCM — Cẩm nang toàn diện cho người sắp ly hôn.
Luật sư Phú Nhuận bình luận
🎯 5 điểm mấu chốt LS phân tích
Năm 2018, anh NVA và chị NTA nhận cháu NVC (sinh ngày 11/9/2014) làm con nuôi, được UBND phường Hải Tân, TP. Hải Dương cấp Giấy chứng nhận nuôi con nuôi số 01 ngày 19/11/2018. Đến năm 2025, cháu NVC — lúc này đã hơn 10 tuổi — bày tỏ nguyện vọng muốn trở về sống cùng bố mẹ đẻ. Điều khiến tôi trân trọng vụ án này là cả 4 bên đều đồng thuận hoàn toàn: bố mẹ nuôi (anh NVA, chị NTA) đồng ý, bố mẹ đẻ (chị NTB, anh NVB) cũng đồng ý. Không có tranh chấp, không có mâu thuẫn — chỉ là mong muốn được hợp thức hóa bằng con đường pháp lý minh bạch. Tòa án nhân dân TP. Hải Dương đã ra Quyết định 03/2025/QĐST-HNGĐ ngày 30/06/2025, áp dụng Án lệ 61/2023/AL — một trong những án lệ quan trọng nhất về nuôi con nuôi được công bố trong thời gian gần đây. Đây là vụ việc điển hình cho thấy pháp luật Việt Nam ngày càng ưu tiên lợi ích tốt nhất của trẻ em hơn là sự cứng nhắc về thủ tục.
Tòa xác định thẩm quyền dựa trên khoản 5 Điều 29 BLTTDS (yêu cầu về nuôi con nuôi là việc dân sự thuộc thẩm quyền Tòa án) và điểm b khoản 2 Điều 35 BLTTDS (TAND cấp huyện nơi con nuôi cư trú). Về nội dung, hai căn cứ cốt lõi là:
- Điều 25 Luật Nuôi con nuôi 2010: quy định các trường hợp chấm dứt nuôi con nuôi theo yêu cầu, trong đó có trường hợp cha mẹ nuôi tự nguyện đề nghị khi được sự đồng ý của cha mẹ đẻ và phù hợp lợi ích con.
- Điều 78 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014: quy định hệ quả pháp lý sau khi chấm dứt — quan hệ cha mẹ và con chấm dứt, con có thể được nhận lại họ tên gốc.
Đặc biệt, Tòa áp dụng Án lệ 61/2023/AL (công bố theo Quyết định 39/QĐ-CA ngày 24/02/2023 của Chánh án TAND Tối cao) để xử lý trường hợp tất cả các bên đều tự nguyện — một tiền lệ linh hoạt, đặt nguyện vọng của trẻ vào trung tâm quyết định.
Vụ này không có 'bên thua' theo nghĩa thông thường vì tất cả đều thuận tình. Nhưng qua thực tế hành nghề, tôi thấy nhiều gia đình đánh mất cơ hội được giải quyết thuận lợi như vụ này vì những sai lầm dưới đây:
- 🚫 Tự thỏa thuận miệng, không qua Tòa: Nhiều bố mẹ nuôi để con về ở với bố mẹ đẻ mà không làm thủ tục chấm dứt. Hậu quả là quan hệ nuôi con nuôi vẫn còn về mặt pháp lý — gây vướng mắc hộ tịch, thừa kế, bảo hiểm sau này.
- 🚫 Không đảm bảo sự đồng ý của cả 4 bên: Chỉ cần một bên không đồng ý, hồ sơ không thể xử lý theo hướng tự nguyện; buộc phải chuyển sang tranh chấp, tốn kém và mất thời gian hơn rất nhiều.
- 🚫 Bỏ quên bước ghi chú tại UBND: Sau khi có quyết định Tòa, không quay lại UBND phường Hải Tân để ghi chú chấm dứt vào sổ hộ tịch — khiến giấy tờ của con mãi mãi không được cập nhật đúng thực tế.
'Bên thắng' ở đây chính là cháu NVC — đứa trẻ được đặt vào trung tâm của toàn bộ hành trình pháp lý. Hồ sơ được chấp thuận vì các gia đình đã làm đúng và đủ các yếu tố then chốt:
- ✅ Nền tảng pháp lý rõ ràng: Giấy chứng nhận nuôi con nuôi số 01 ngày 19/11/2018 được cấp hợp lệ — cơ sở để Tòa xem xét chấm dứt theo Điều 25 Luật Nuôi con nuôi.
- ✅ Sự đồng thuận 4 bên: Đáp ứng điều kiện cốt lõi của Án lệ 61/2023/AL — tất cả tự nguyện, không có mâu thuẫn lợi ích.
- ✅ Nguyện vọng trẻ được ghi nhận: Dù NVC chưa thành niên, ý kiến của cháu là yếu tố Tòa cân nhắc trong đánh giá lợi ích tốt nhất.
- ✅ Đúng thẩm quyền và thủ tục: Nộp đơn đúng TAND TP. Hải Dương theo khoản 5 Điều 29 và điểm l khoản 2 Điều 39 BLTTDS.
Nếu gia đình bạn đang muốn chấm dứt quan hệ nuôi con nuôi trong hòa thuận, đây là những bước cụ thể và thực tế bạn cần làm ngay:
- 📋 Ghi lại sự đồng ý bằng văn bản của tất cả 4 bên (bố mẹ nuôi + bố mẹ đẻ) trước khi nộp hồ sơ — đây là điều kiện tiên quyết không thể thiếu.
- 📁 Chuẩn bị Giấy chứng nhận nuôi con nuôi gốc cùng CMND/CCCD và hộ khẩu của tất cả các bên liên quan.
- 🏛️ Nộp đơn tại TAND cấp huyện nơi con nuôi đang cư trú — không phải UBND, không phải TAND tỉnh.
- 📝 Sau khi có quyết định Tòa, quay lại UBND phường/xã nơi cấp Giấy chứng nhận để ghi chú chấm dứt vào sổ hộ tịch — bước này rất nhiều gia đình bỏ quên!
- 🔄 Nếu cần, làm thêm thủ tục thay đổi họ tên cho con về tên gốc theo khoản 4 Điều 27 Luật Nuôi con nuôi 2010 — quyền này được bảo đảm sau khi quan hệ nuôi con nuôi chấm dứt.
🕐 Timeline vụ án
👤 Nếu bạn ở vị trí này, LS khuyên
- Đảm bảo tất cả 4 bên (bố mẹ nuôi + bố mẹ đẻ) đều thống nhất và sẵn sàng ký xác nhận — đây là yếu tố quyết định để áp dụng Án lệ 61/2023/AL.
- Thu thập đủ hồ sơ: Giấy chứng nhận nuôi con nuôi gốc, CMND/CCCD của các bên, sổ hộ khẩu, giấy khai sinh của con.
- Nộp đơn tại TAND cấp huyện nơi con nuôi cư trú theo điểm b khoản 2 Điều 35 BLTTDS — tránh nhầm sang UBND hoặc TAND tỉnh.
- Sau khi có quyết định Tòa, bắt buộc đến UBND nơi cấp Giấy chứng nhận để ghi chú chấm dứt — không bỏ bước này.
- Nếu muốn trả lại họ tên gốc cho con, làm thêm hồ sơ đổi tên theo khoản 4 Điều 27 Luật Nuôi con nuôi 2010.
- Trường hợp của bạn không thể áp dụng Án lệ 61/2023/AL vì thiếu sự tự nguyện — thủ tục sẽ phức tạp và kéo dài hơn đáng kể.
- Căn cứ pháp lý cần xem xét là Điều 25 Luật Nuôi con nuôi 2010 về các trường hợp Tòa có thể quyết định chấm dứt dù không có sự đồng ý của tất cả các bên (ví dụ: bố mẹ nuôi ngược đãi, bóc lột con).
- Bạn cần thu thập chứng cứ chứng minh việc duy trì quan hệ nuôi con nuôi gây bất lợi cho trẻ — đây là yếu tố Tòa đặt lên hàng đầu.
- Tuyệt đối không tự ý đưa con đi khi chưa có quyết định Tòa — hành vi này có thể bị xử lý về tội 'chiếm đoạt người dưới 16 tuổi'.
- Hãy tìm đến luật sư ngay từ đầu để được tư vấn chiến lược phù hợp với tình huống cụ thể.
- Vụ án này cho thấy quan hệ nuôi con nuôi có thể chấm dứt nếu tất cả các bên đồng ý — điều bạn cần hiểu rõ trước khi đưa ra quyết định nhận nuôi.
- Khi nhận nuôi, hãy làm đăng ký hợp lệ tại UBND ngay — tránh tình trạng nuôi con 'trên thực tế' mà không có giấy tờ, rất khó giải quyết về sau.
- Nếu bạn là bố mẹ đẻ đã cho con đi nhận nuôi, hãy biết rằng bạn có quyền đề nghị nhận lại con nếu có cơ sở pháp lý và phù hợp lợi ích trẻ.
- Mọi thay đổi liên quan đến quan hệ nuôi con nuôi phải qua Tòa án — không thể tự thỏa thuận miệng rồi bỏ qua thủ tục pháp lý.
💰 Chi phí thực tế nếu bạn gặp vụ tương tự
💬 Bạn đang gặp vụ tương tự?
LS Lê Ngọc Nam · CCHN 16933 · 7+ năm hành nghề · Tư vấn miễn phí buổi đầu
| Số bản án | 03/2025/QĐST-HNGĐ |
| Toà án | Tòa án nhân dân thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương |
| Ngày xét xử | 30/06/2025 |
| Cấp xét xử | Sơ thẩm |
| Lĩnh vực | Hôn nhân & Gia đình |
| Tỉnh/Thành | Hai Duong |
| Về việc | Yêu cầu chấm dứt việc nuôi con nuôi |
| Nhóm án | an_le_hon_nhan |
| Án lệ áp dụng | 61/2023/AL |
| Tags | an-le-61-2023cham-dut-nuoi-con-nuoi4-ben-dong-ytu-nguyenDieu-25-Dieu-26-LuatNCNcon-chua-thanh-nien |
| Nguồn | Cổng công bố bản án TAND Tối cao |
Tải bản án PDF
Bản án đầy đủ đã được ẩn danh theo NĐ 13/2023, giữ nguyên nội dung nhận định và quyết định của Toà án.
⬇️ Tải PDF gốc
Luật sư Lê Ngọc Nam✓ Xác thực
Luật sư điều hành — Thạc sĩ Luật
- CCHN Luật sư:16933/TP/LS-CCHN — Bộ Tư pháp Việt Nam (11/07/2019)
- Thẻ Luật sư:14955/LS — Liên đoàn Luật sư Việt Nam (12/11/2019)
- CCHN Quản tài viên:2040/TP/QTV-CCHN — Bộ Tư pháp (26/10/2023)
- Đoàn: Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh
- Chuyên môn: Hôn nhân gia đình · Đất đai · Doanh nghiệp · Hình sự · M&A · Phá sản doanh nghiệp
- Kinh nghiệm: 7+ năm hành nghề LS · Gần 10 năm pháp lý (bao gồm pháp chế Tập đoàn, M&A, hòa giải tranh tụng vụ giá trị lớn)
Nội dung bài viết được biên soạn và kiểm duyệt bởi Luật sư Lê Ngọc Nam — dựa trên quy định pháp luật hiện hành và các bản án đã có hiệu lực. Bài viết chỉ có giá trị tham khảo; các trường hợp cụ thể vui lòng liên hệ tư vấn trực tiếp để nhận đánh giá pháp lý chính xác.